Met de routebeschrijving in mijn hand loop ik het pad op dat naar de Boskapel leidt. Ik ben te laat. Een vrouw van middelbare leeftijd haalt mij op de fiets in. "Ben je ook verlaat?" grapt zij. Ik schiet in de lach. Voor de eerste keer ga ik naar een bijeenkomst van het netwerk 'Verlaat Verdriet'. Het is 24 april en Mieke Ankersmid presenteert haar boek, op de sterfdag van haar moeder. Ik ben niet echt zenuwachtig. Vanochtend heb ik mijn mooiste kleren aantrokken, misschien wel in de hoop dat één van de aanwezige vrouwen mij op zal merken en zal denken "da's een leuk meisje, het zou mijn dochter kunnen zijn". Mijn voorkeur voor kleine vrouwen tussen de dertig en vijftig jaar was rond mijn zestiende op zijn hoogtepunt, inmiddels is die wat afgezwakt. De andere laatkomer en ik stappen de kapel binnen en gaan zitten op één van de houten stoeltjes. Het valt me tijdens de bijeenkomst op hoe rustig iedereen is. Mieke vertelt over haar boek, nog wat anderen houden een praatje en tussendoor wordt er door een klein koor gezongen, heel mooi en bescheiden.
In mijn hoofd hadden zich al wat scenario's van deze dag afgespeeld, waaronder één met Amerikaanse taferelen: emotionele betogen, gehuil en omarmingen. Deze middag heeft daar gelukkig niets van weg, het is ingetogen, precies goed. Als één van de laatste spreeksters komt Titia aan het woord. Ze vertelt dat, toen zij het boek 'Zonder Moeder' van Hope Edelman had gelezen, het tot haar doordrong dat zij niet de enige was die haar moeder op jonge leeftijd had verloren. Dat vond ik wel heel herkenbaar en ik denk dat dat voor veel mensen in de zaal geldt. Het voelt alsof je de enige bent die dat heeft meegemaakt. Je begrijpt soms weinig van de emoties waar je mee kampt, tot het moment dat je zo'n boek leest of dat je een bijeenkomst van het netwerk bezoekt. Op dat moment kom je erachter, dat er meer mensen zijn zoals jij. Het is ook erg grappig, dat Titia zegt dat ze zich er in eerste instantie bijna voor schaamde dat ze op veertigjarige leeftijd nog met het verlies van haar moeder bezig was. Ik ben namelijk 21 en ik voel me soms een beetje te jong voor het netwerk, alsof ik nu nog geen recht heb om over mijn 'jeugd' te zeuren. Het moeilijk vinden om aandacht te vragen is misschien ook iets dat anderen herkennen.
Hoe dit ook zij, terug naar de Boskapel. Titia maakt nog een opmerking over de DZM's die zij bij wijze van spreken onder haar hoede heeft genomen. Nogmaals besef ik dat deze relativerende sfeer mij bevalt. Ik krijg een gevoel van samenhorigheid. Er is iets wat al deze aanwezigen verbindt. Zonder een woord te wisselen weet je dat deze mensen, deze vrouwen vooral, door dezelfde gebeurtenis zijn gevormd als jij en zonder gêne kun je erover praten. Ik vraag me af of de rest van de zaal bij het horen van de verhalen dezelfde gedachtes heeft als ik, bijvoorbeeld bij het verhaal van Sabine. Zowel haar vader als haar echtgenoot, tevens vader van haar kinderen, zijn op jonge leeftijd gestorven. Heel rustig doet zij haar toch zeer aangrijpende verhaal. Ik kijk om me heen, zoekend naar iemand die ook een zakdoek uit zijn of haar zak haalt. Zou die ander huilen om het verhaal zelf of om de eigen herinneringen die zo'n verhaal opwekt?
Terug naar die 24e april, de sterfdag van Mieke's moeder. Haar vader is ook aanwezig. Aan het eind van de middag overhandigt zij het boek aan verschillende mensen die haar hebben geholpen, zo ook aan haar vader. Hij krijgt het te kwaad als hij Mieke omarmt. Dat kan ik me goed voorstellen. Na de presentatie is er nog gelegenheid om wat te drinken en het boek te kopen. Normaal gesproken begin je een gesprek met iemand met een vraag over werk of opleiding. Deze middag is dat niet het geval. De eerste vraag is hier: "Hoe oud was jij??" En elke keer schrik ik weer als iemand vertelt dat zij bijvoorbeeld op haar vierde beide ouders is kwijtgeraakt. "Wat erg voor je", zeg ik. "Ja, maar voor jou ook", is het antwoord. "Ja, voor mij ook," herhaal ik in mijn hoofd. Zo eindigt mijn eerste netwerkdag van 'Verlaat Verdriet'. Maar ik weet, ik ben niet verlaat, ik ben op tijd.
Mei 2002
Naar wisselcolumn index