In 8 acht bijeenkomsten van een lotgenotengroep Verlaat Verdriet Zutphen zijn wij een heel traject samen gegaan.
Door allerlei opdrachten is er een beeld ontstaan van wat ieder meegemaakt heeft en er vervolgens mee gedaan heeft. Als laatste huiswerkopdracht hebben wij onszelf een brief geschreven. Hierbij mijn brief en een gedichtje.
Spelend communiceren
Met taal jongleren
Houden van mezelf
Vol verwachting spelen
Met mensen
En in het werk
Heel zijn biedt
Spelend communiceren
Met collega
Lieve Anna Maria,
Je hebt je nu vanaf september bezig gehouden met het loslaten van een groot verdriet en ook een stukje woede.
Door de lotgenotengroep heb je meegemaakt wat het is om er, ook met dat verdriet en die woede, niet even, maar voor langere tijd te mogen zijn. Het belangrijkste is, dat je uitgebreid je verhaal hebt kunnen doen, zonder uitleg te hoeven geven. Het blijft daardoor jouw verhaal. Je ervaart ook, dat je geen uitzondering bent en dat het daardoor gemakkelijker is jezelf te zijn. Gaandeweg heb je een weerzin gekregen om je er zoveel mee bezig te houden. Dat is goed, dan is er weer ruimte voor andere dingen. De behoefte om te spelen is nu naar boven gekomen. Achter alle verdriet zat het kleine meisje dat ooit, te vroeg, gestopt is met kind te zijn. Ze heeft genoeg van verstoppertje spelen. Dat je er nu niet mee bezig wilt zijn, wil niet zeggen dat het over is. Het verdriet blijft en de boosheid kan in allerlei vormen terugkomen, maar zit niet meer vast, mag aangeraakt worden.
Het gemis van papa en mama (alles wat je niet kent, maar wat er (misschien) had kunnen zijn) wordt alleen maar groter, maar ook dat kan gedeeld worden.
Dan blijft de vraag over wat je doet met actueel verdriet.
Soms is het goed om hier over te praten, soms is het beter om hier vorm aan te geven. Hiermee moet je nog aan de slag. Dat werd de afgelopen weken duidelijk met de sores op je werk en het plotselinge vertrek van je collega. Blijf zoeken naar die vorm.
Je angst om echt bezig te gaan met "het gezin" is misschien wel terecht, maar hoeft niet zo groot te zijn. Je briefwisseling met je zus heeft even stilgelegen, maar in de laatste mail geeft zij ook aan door te willen gaan op het ingeslagen pad. Je hebt het doel wat je je gesteld had wel bereikt. Het is niet vreemd, dat jullie zo voorzichtig begonnen zijn. Jullie missen de "training" van confrontaties aangaan zoals dat in een gezin behoort plaats te vinden. Daarin is bij jullie een achterstand plus een historie te zien; een beladen gegeven. Zorg in deze goed voor jezelf en let goed op wanneer je de workshop familieopstellingen aandurft. Praat er anders maar eens over met iemand die het ook heeft meegemaakt en er heel enthousiast over is.
Ik schreef net over vorm geven aan actueel verdriet. Dat geldt ook voor het zichtbaar maken van alle mensen die op de een of andere manier bij je horen en er niet meer zijn. In jouw leven zijn dat er al veel te veel geweest en er zullen er nog meer bij komen. Je bent nu in een levensfase waar dat bij hoort. Blijf zoeken naar de vorm die bij jou past.
Ik kan me voorstellen dat je heel blij bent met deze lotgenotengroep en de zeer deskundige en liefdevolle begeleiding van Jetty en Titia.
Met dankbaarheid aan hen en bewondering voor jou laat ik het hierbij.
Veel liefs,
Maart 2003
Naar wisselcolumn index